Naar de inhoud

Prenatale screening uitgelegd: welke onderzoeken je kunt kiezen

Wat is prenatale screening? Een overzicht van de NIPT, de 13-wekenecho en de 20-wekenecho, wat de uitslag zegt en waarom de keuze altijd bij jou ligt.

Al vroeg in je zwangerschap vraagt je verloskundige of je informatie wilt over prenatale screening. Dat zijn onderzoeken die meer kunnen vertellen over de gezondheid en ontwikkeling van je kindje. Het woord klinkt misschien zwaar, maar de basis is eenvoudig: je krijgt uitleg, en daarna kies jij of en welke onderzoeken je wilt. In deze gids krijg je een overzicht.

Wat is prenatale screening?

Prenatale screening is een verzamelnaam voor onderzoeken tijdens de zwangerschap die bedoeld zijn om bepaalde aandoeningen of afwijkingen op te sporen. Screening geeft meestal geen zekerheid, maar een inschatting of een aanwijzing. Is er een afwijkende uitslag, dan kan vervolgonderzoek meer duidelijkheid geven.

Belangrijk om te weten: meedoen is altijd vrijwillig. Je mag kiezen voor alle onderzoeken, voor een deel of voor geen enkel onderzoek. Er is geen goed of fout antwoord.

Eerst: het counselingsgesprek

Voordat je kiest, krijg je uitleg tijdens een counselingsgesprek. Daarin vertelt je verloskundige wat de onderzoeken inhouden, wat ze wel en niet kunnen laten zien en welke keuzes er daarna op je af kunnen komen. Je hoeft in dat gesprek nog niets te beslissen. Schrijf je vragen vooraf op; inspiratie vind je in vragen die je aan je verloskundige kunt stellen.

Welke onderzoeken zijn er?

Hieronder een overzicht van de onderzoeken waar je in Nederland meestal over hoort. Welke er precies worden aangeboden en hoe ze worden vergoed, kan in de loop der tijd veranderen. Je verloskundige vertelt je wat er nu voor jou geldt.

OnderzoekWat het in grote lijnen isWanneer ongeveer
NIPTEen bloedtest bij jou, die kijkt naar bepaalde chromosoomafwijkingen bij je kindjeEerste trimester
13-wekenechoEen echo waarbij wordt gekeken naar de lichamelijke ontwikkeling van je kindjeRond 13 weken
20-wekenechoEen uitgebreide echo naar de lichamelijke ontwikkeling en de groeiRond 20 weken

Naast deze onderzoeken krijg je in het begin van je zwangerschap ook standaard bloedonderzoek aangeboden. Dat is een ander soort onderzoek, met een ander doel, en het valt niet onder de keuzes hierboven.

Wat zeggen de uitkomsten?

De uitslag van een screening is meestal geruststellend. Is er iets te zien of is de uitslag afwijkend, dan word je doorverwezen voor vervolgonderzoek. Dat kan bijvoorbeeld een uitgebreidere echo zijn of een onderzoek dat wel meer zekerheid geeft. Ook bij vervolgonderzoek kies jij of je het wilt.

Het kan helpen om vooraf na te denken over wat je met een uitslag zou doen. Dat is niet makkelijk, en het is ook niet verplicht. Maar het kan je helpen bepalen of je een onderzoek wilt.

Vragen die je jezelf kunt stellen

  • Wat wil ik voor de geboorte al weten over de gezondheid van mijn kindje?
  • Hoe ga ik om met een uitslag die onzekerheid geeft?
  • Wat zou een afwijkende uitslag voor ons betekenen?
  • Hoe denkt mijn partner hierover?
  • Welke rol spelen geloof, levensovertuiging of eerdere ervaringen?

Je mag van gedachten veranderen

Kies je eerst voor een onderzoek en wil je het toch niet, dan kun je dat aangeven. Andersom kun je ook later nog besluiten om iets wel te doen, zolang het binnen de termijn valt. Twijfel je, bel dan je verloskundige. Een overzicht van wat je verder in het begin van je zwangerschap kunt verwachten, lees je in zo verlopen de zwangerschapscontroles.

Wil je weten welke praktijken bij jou in de buurt counseling en echo's aanbieden? Bekijk dan de kaart met alle verloskundigen in Nederland.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies van je verloskundige, arts of andere zorgverlener.