Een geboorteplan maken: zo zet je je wensen op papier
Wat zet je in een geboorteplan, wanneer maak je het en hoe bespreek je het met je verloskundige? Tips om je wensen voor de bevalling helder te krijgen.
Wat is een geboorteplan?
Een geboorteplan is een overzicht van je wensen rond de bevalling. Je schrijft op wat je belangrijk vindt, wat je graag wilt en wat je liever niet wilt. Het is geen contract en ook geen garantie: een bevalling laat zich niet helemaal plannen. Wel helpt het om goed na te denken over je wensen en om die te delen met je verloskundige en met de mensen die je begeleiden. Ook voor je partner is het fijn om te weten wat je belangrijk vindt.
Niet iedereen maakt een geboorteplan, en dat hoeft ook niet. Sommige praktijken werken met een eigen formulier, andere bespreken je wensen liever in een gesprek. Vraag bij je verloskundige na hoe zij het aanpakken.
Wanneer maak je het?
Vaak denk je in het derde trimester na over je geboorteplan. Je hebt dan al een beeld van hoe je zwangerschap verloopt, en er is nog tijd om het rustig te bespreken. Een eerste versie kun je meenemen naar een controle. Je verloskundige kan aanvullen, uitleggen wat in jouw situatie mogelijk is en vertellen wat er gebeurt als het anders loopt.
Waar kun je over nadenken?
Een geboorteplan hoeft niet lang te zijn. Kies de onderwerpen die voor jou belangrijk zijn. Hieronder een overzicht om je op weg te helpen.
| Onderwerp | Vragen die je jezelf kunt stellen |
|---|---|
| De plek | Wil je thuis bevallen, in een geboortecentrum of poliklinisch in het ziekenhuis? |
| Wie er bij is | Wil je alleen je partner erbij, of ook iemand anders? |
| Sfeer | Houd je van gedimd licht, muziek, stilte, je eigen kussen? |
| Omgaan met pijn | Welke manieren wil je proberen, en wil je informatie over medische pijnbestrijding? |
| Houding en bewegen | Wil je vrij kunnen bewegen, in bad, op een bal, op je zij? |
| Na de geboorte | Wil je je baby direct op je buik, wie knipt de navelstreng door? |
| Voeding | Wil je borstvoeding geven, flesvoeding, of weet je het nog niet? |
Over de plekken om te bevallen lees je meer in thuis, in een geboortecentrum of in het ziekenhuis bevallen.
Houd ruimte voor het onverwachte
Een bevalling kan anders lopen dan je had gehoopt. Soms is het nodig om naar het ziekenhuis te gaan, of komt er een medische ingreep bij. Het helpt om daar vooraf ook kort over na te denken. Je kunt bijvoorbeeld opschrijven:
- wat je belangrijk vindt als je toch naar het ziekenhuis moet;
- of je partner bij je wil blijven als er iets gebeurt;
- hoe je geïnformeerd wilt worden, bijvoorbeeld kort en duidelijk of juist uitgebreid;
- wat je graag wilt als je baby na de geboorte extra zorg nodig heeft.
Zo'n deel geeft geen garantie, maar het helpt de mensen om je heen om je wensen te kennen, ook als de situatie verandert. Hoe de overdracht van verloskundige naar ziekenhuis werkt, lees je in het verschil tussen een verloskundige en een gynaecoloog.
Tips om het overzichtelijk te houden
- Houd het kort. Een of twee pagina's leest makkelijker dan een lang verhaal.
- Werk met kopjes of opsommingen. Zo vindt iemand snel wat hij zoekt.
- Formuleer positief. Schrijf liever "ik wil graag" dan alleen wat je niet wilt.
- Maak onderscheid. Geef aan wat je echt belangrijk vindt en wat een voorkeur is.
- Bespreek het. Een geboorteplan werkt het beste als je verloskundige het kent en heeft kunnen toelichten.
Maak het samen
Schrijf je geboorteplan samen met je partner. Zo weet die precies wat je belangrijk vindt en kan hij of zij je wensen rustig benoemen als jij er zelf even niet aan toekomt. Lees meer in je partner en de verloskundige.
Waar laat je het?
Geef een exemplaar aan je verloskundige, zodat het in je dossier kan. Stop er een in je tas voor het ziekenhuis of geboortecentrum en leg er een thuis klaar. Een lijst met wat je verder kunt klaarzetten vind je in de checklist voor je spullen.
Je wensen bespreken met een verloskundige
Je geboorteplan is het sterkst als het samen met je verloskundige tot stand komt. Zij weet wat in jouw situatie en regio mogelijk is. Zoek je nog een praktijk die past bij je wensen, bijvoorbeeld voor een thuisbevalling of bevallen in bad? Op de kaart kun je filteren op de diensten die praktijken noemen.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies van je verloskundige, arts of andere zorgverlener.